Home - Kunstenaars - Galeries - Musea - Exposities  


Wie niet weg is, is gezien: Joods Nederland na 1945

 
 
Boris Kowadlo
 
Sven Parsser
 
Pauline Prior
 
Pauline Prior

Over de expositie

Het Joods Historisch Museum presenteert een grote overzichtstentoonstelling over joods Nederland ná de Tweede Wereldoorlog onder de titel Wie niet weg is, is gezien. Ondanks de kaalslag van de oorlog kent Nederland na 1945 een rijk en bloeiend joods leven. Joden pakten de draad weer op, sloegen nieuwe wegen in en vormden met ideologische, etnische en religieuze verbanden een vitale en groeiende joodse gemeenschap.
+ + lees meer...

Joden worden in Nederland sinds 1945 vooral geassocieerd met oorlog, verdriet en verlies. De andere kant, de vitaliteit van deze periode, is lange tijd onderbelicht gebleven. Na de oorlog werd door velen aangenomen dat joden hier geen toekomst meer zouden hebben. Voor veel overlevenden was het ultieme doel om te vertrekken naar elders, onder meer naar Israël. Maar in de jaren zeventig keerde langzaam het tij en groeide er een veelzijdig, toekomstgerichte joodse gemeenschap in Nederland.

In deze tentoonstelling wordt de verscheidenheid van joods Nederland getoond: de terugkeer uit de oorlog, de emigratie, de verwerking van de ondergane ellende, het hervatten van de relaties met de niet-joodse omgeving en nieuwe wegen op joods gebied. Hoe pakten de joden in de eerste decennia na de oorlog hun leven weer op? Wat waren de doorslaggevende gebeurtenissen? En hoe kwam de gemeenschap weer tot bloei?

Rijke, gelaagde beelden van het persoonlijk en publiek (on)geluk worden getoond, maar ook de internationale invloeden en migratie, en de verschillen in beeldvorming binnen de eigen gemeenschap en daarbuiten. Waar schuurt het? Wat maakt trots en wat is pijnlijk? Welke thema’s zijn onderwerp van publiek debat – en waar wordt liefst in eigen kring over gepraat? De tentoonstelling wil zowel herkenning als verrassing oproepen bij een Nederlands en buitenlands publiek.

De bezoeker zal in interviews en filmfragmenten tal van bekende en minder bekende mensen uit verschillende generaties tegenkomen met persoonlijke verhalen en eigendommen. Veel van de objecten zijn speciaal voor deze tentoonstelling bij elkaar gezocht en worden voor het eerst getoond.

Bij de tentoonstelling verschijnt een publicatie waarin toonaangevende auteurs hun licht laten schijnen over belangrijke aspecten van de joodse gemeenschap(pen) in Nederland van 1945 tot 2010. Tevens heeft het thema een plaats binnen het NWO-onderzoeksprogramma Dynamiek van de herinnering, in de vorm van een postdocplaats.

Naast de tentoonstelling Wie niet weg is, is gezien in de Nieuwe Synagoge presenteert het JHM ook op enkele andere locaties aan de expositie gerelateerde projecten:

Jong & Joods
In het kader van de tentoonstelling hebben negen joodse jongeren verbeeld wat joods-zijn in Nederland in deze tijd voor hen betekent en welke plek het inneemt in hun bestaan. De één legt de nadruk op religie, de ander geeft meer gewicht aan de culturele aspecten of de familietradities. Hun objecten, waaronder foto’s, films en strips, worden verspreid door het museum getoond.

Presentatie Hollandsche Schouwburg
In de Hollandsche Schouwburg is een audiovisuele presentatie te zien over de naoorlogse geschiedenis van dit voormalige theater dat tijdens de oorlog door de nazi’s als deportatieplaats werd gebruikt. Twee thema’s staan centraal: de jarenlange twist tot 1962 om de invulling van de plek waar zoveel pijn is gevoeld, en de ontwikkeling van herdenken door joden in de Hollandsche Schouwburg vanaf 1945 tot heden. Foto’s, krantenberichten, authentieke opnames, interviewfragmenten en muziek tonen een aangrijpend beeld van deze onderbelichte naoorlogse geschiedenis. De Hollandsche Schouwburg staat aan de vooravond van een grote vernieuwing: de ontwikkeling van een nationaal Sjoa Museum. Deze presentatie en de tentoonstelling Wie niet weg is, is gezien vormen een voorstudie hierop.

Fototentoonstelling Boris Kowadlo
In het Prentenkabinet is van 29 november 2010 tot en met 6 maart 2011 de expositie Boris Kowadlo. Fotograaf tussen herinnering en toekomst te zien. Kowadlo legde in de jaren veertig en vijftig een uniek beeldarchief aan van het joodse leven in Nederland en Israël. Enkele werken van Kowadlo maken ook onderdeel uit van de tentoonstelling Wie niet weg is, is gezien. Joods Nederland na 1945.


Wanneer en waar

Expositieperiode was t/m 8 mei 2011

Joods Historisch Museum (JHM)
Nieuwe Amstelstraat 1
1011 PL Amsterdam
020-5310310

open: ma t/m zo 11.00-17.00, gesloten op Joods Nieuwjaar en Grote Verzoendag, entree € 15,00