Home - Kunstenaars - Galeries - Musea - Exposities  


Selamat Sjabbat: De onbekende geschiedenis van joden in Nederlands-IndiŽ


Over de expositie

Dit najaar organiseert het Joods Historisch Museum in Amsterdam een tentoonstelling waarin het onderbelichte verhaal verteld wordt van de joden in Nederlands-IndiŽ. De expositie neemt de bezoeker mee naar het einde van de negentiende eeuw, de koloniale tijd, de oorlog in de Pacific en de naoorlogse situatie. Unieke historische objecten, foto's en interviews onthullen ontroerende verhalen. Het hedendaagse joodse leven in IndonesiŽ is begin 2014 gefotografeerd door Pauline Prior.
+ + lees meer...

Het is voor het eerst dat er in een tentoonstelling aandacht wordt besteed aan het joodse leven in Nederlands-IndiŽ en IndonesiŽ, een relatief onbekend deel van de Nederlandse en joodse geschiedenis. Na de oorlog werden de Indische herinneringen overschaduwd door de Sjoa. De afgelopen decennia neemt de belangstelling voor de Tweede Wereldoorlog in de Pacific toe.

Het aantal joden in de voormalige kolonie Nederlands-IndiŽ is altijd beperkt gebleven. De joden kwamen uit verschillende landen. De Nederlandse joden, de grootste groep, woonden verspreid over de hele Indische archipel, met name op Java, Sumatra en Celebes (Sulawesi). Joden afkomstig uit Irak, ook wel 'Bagdad-joden' genoemd, woonden vooral in Soerabaja en vormden daar een hechte gemeenschap. Ook joden uit Midden- en Oost-Europa vestigden zich in IndiŽ. Later kwamen daar enkele honderden vluchtelingen bij, uit o.a. Duitsland, Oostenrijk en Palestina. De reden om naar IndiŽ te gaan was voor zowel joden als niet-joden vaak dezelfde: de carriŤremogelijkheden die de kolonie bood in een tijd dat de banen in Europa schaars waren.

Boven op de heuvel bij Manado op Sulawesi staat een negentien meter hoge zevenarmige kandelaar (menora).

In Selamat Sjabbat (Maleis-Hebreeuws voor de wens 'vredige sjabbat') is aandacht voor onderwerpen als het familie- en religieuze leven, de Japanse overheersing en de interneringskampen. Verschillende memorabilia uit de Japanse interneringskampen, waaronder een geborduurd boek waarin een moeder het dagelijkse leven in het kamp voor haar zoontje vastlegde, zijn te zien. Ook de Bersiap-periode (het begin van de Indonesische onafhankelijkheidsstrijd) en joodse dienstplichtigen die na de oorlog naar IndiŽ werden gestuurd komen aan bod.

Vandaag de dag is het jodendom geen erkende godsdienst in het overwegend islamitische IndonesiŽ. Er zijn dan ook maar weinig joden die hun godsdienst openlijk kunnen belijden. Fotograaf Pauline Prior, die al vaker foto's in opdracht van het Joods Historisch Museum maakte, is het gelukt om begin 2014 beelden te maken van het joodse leven in IndonesiŽ anno nu.

Publicatie
Ter gelegenheid van de tentoonstelling brengt het tijdschrift Misjpoge, het kwartaal blad van de Nederlandse Kring voor Joodse Genealogie, een themanummer uit over joden in Nederlands-IndiŽ. De uitgave is gemaakt in samenwerking met het JHM en het Menasseh ben Israel Instituut. De uitgave is verkrijgbaar bij de museumshop en kost Ä7,50.


Wanneer en waar

Expositieperiode was t/m 8 mrt 2015

Joods Historisch Museum (JHM)
Nieuwe Amstelstraat 1
1011 PL Amsterdam
020-5310310

open: ma t/m zo 11.00-17.00, gesloten op Joods Nieuwjaar en Grote Verzoendag, entree Ä 15,00


Kunstenaar

Pauline Prior